حلقه بورومیان
شهریور ۱۵, ۱۴۰۱
عاطفه

  عاطفه    

نویسنده:خوزه لوئیس والس

زمان مطالعه: 4 دقیقه

مترجم فارسی: درو دانلیان  

تعداد کلمات : 1,145 کلمه  


عاطفه (Affect)

خوزه لوئیس والس[۱] José Luis Valls

ترجمۀ درو دانلیان

آلمانی : Affekt. – اسپانیایی : afecto. – فرانسوی : affect – ایتالیایی : affetto. – پرتغالی : afeto.

احساسی است که توسط آگاهی (Pcpt.Cs. یا دستگاه ادارکی-آگاهی[۲] Perceptual-conscious system (Pcpt.Cs.) ، ۱۹۱۵-۱۷) دریافت می‌شود که با افزایش یا کاهش کمّیت‌های تحریک لیبیدویی برآمده از سطح زیرین بدن در واحد زمان (ضرب‌آهنگ[۳] Rhythm ، ۱۹۲۴) مطابقت دارد.

عموماً افزایش به مثابه لذت و کاهش به عنوان نالذتی ثبت می‌شود؛ دیگر عاطفه‌های متفاوت خوشایند یا ناخوشایند، در دگرگونی‌های کیفیِ  میان این دو [حالت] افراط قرار می‌گیرند (این دگرگونی‌های کیفی، خود از شکل و فاصلۀ زمانی تولید شده از همین کاهش و افزایش‌ها، پدید می‌آیند). یکی از عاطفه‌های ناخوشایند به عنوان مرجع یا معیاری برای دیگر عاطفه‌ها در نظر گرفته می‌شود؛ اضطراب[۴] Anxiety .

فروید در نوشتۀ خود، طرحی برای روان‌شناسی علمی (۱۹۸۵)[۵] Project for a Scientific Psychology (1895) ، ازعاطفه، اختصاصاً در ارجاع به خاطرۀ تجربۀ درد بحث می‌کند، [تجربه‌ای] که تنش کیفی QȠ فزونی یافته‌ای را در ᴪ به جای می‌گذارد و همچنین تخلیۀ ناگزیری را بر می‌انگیزاند.

ظهور عاطفه به دنبال تجربۀ درد به منزلۀ عارضه‌ای (فروید به وضوح به ترس یا اضطراب واقعی[۶] Real anxiety اشاره داشت) به جای می‌ماند که پاسخی است به هر رویداد آتی که مشابه تجربه‌ای است که زمانی به درد منجر شده بود.

در همان متن هنگامی که فروید تغییر درونی[۷] Internal change را مطرح می‌کند – نوع جسمانی آن، اساساً عروقی و تنفسی، تا احساساتی را شرح دهد که فریاد اولیه را همراهی می‌کنند، که تا پیش از یادگیری عمل اختصاصی دریچۀ اطمینان است – منشاء عاطفه یا تخلیۀ عاطفی را نیز، به عنوان گرایشی که از آرزویی[۸] Wish به ابژه[۹] Object خبر می‌دهد، توضیح می‌دهد.

در مقاله‌های فرا‌روان‌شناختی سال ۱۹۱۵، فروید روان[۱۰] Psyche را متشکل از تصور شیء[۱۱] Thing-presentation و تصور واژه[۱۲] Word-presentation که با کمیّتی از انرژی لیبیدویی تصرف[۱۳] Cathected شده‌اند، توصیف می‌کند (این بازنمایانگر قطعیت،[۱۴] واژۀ آلمانی به معنای «فشار» Drang، یا فشار کارِ رانه[۱۵]Trieb است و همچنین تصور را «شعله‌ور» می‌سازد: آن را به آرزو تبدیل می‌کند).

فروید همچنین از این میزان انرژی لیبیدویی به عنوان کوانتوم[۱۶]Quantum عاطفه یاد می‌کند؛ [از این رو که] به عامل کمّیِ رانه شباهت دارد (به نوبت بازنمایی را تصرف می‌کند و توسط آن تصرف می‌شود) و توسط پایانۀ دستگاه ادراکی-آگاهی نیز به همین صورت دریافت می‌شود (Pcpt.Cs). تا زمانی که از منبع رانه تخلیه‌ای صورت نگیرد، از طریق تغییر درونی به منزلۀ انواع مختلفی از عاطفه‌های ناخوشایند دریافت می‌شود. هنگامی که به واسطۀ عمل خاصی تخلیه‌ای کلی یا جزیی پدید می‌آید، عاطفه‌های خوشایند و افزون بر آن نوع متفاوتی از آن احساس می‌شود.

ضمیر نا‌آگاه[۱۷] Unconscious دربردارندۀ تصور[۱۸] Presentation هاست. میزانِ تصرف آن‌ها، مستقیماً توسط دستگاه ادراکی-آگاهی (Pcpt.Cs) به عنوان عاطفه ثبت می‌شود. از همین روی، با فرض این که عاطفه امری است که توسط آگاهی احساس می‌شود، هیچ گاه کاملاً ناآگاه نیست. آن چه که امکان دارد ناآگاه باشد، تصور‌ی است که [عاطفه] گاهی آن را پدید می‌آورد. این امر به عاطفه‌ای ارجاع می‌کند که از طریق علل مرتبط با تصور تولید می‌شوند، بنابراین روانی بوده و با این حساب تاریخی هستند.

بعضی عاطفه‌ها به دلایل زیست‌شناختی یا مکانیکی پدید می‌آیند (مانند اضطراب در روان‌نژندی کنونی[۱۹] Actual Neurosis ) [که خود] به دلیل انباشت تنش جنسی جسمانی (۱۸۹۴- ۱۹۲۵) ایجاد می‌شود که در این مورد مسئله به عوامل مرتبط با تصور ارتباطی ندارد، یا حداقل مستقیماً این گونه نیست. در این مورد اضطراب نیز امری آگاه است.

هنگامی که فروید در مقالۀ بازداری‌ها، نشانه‌ها و اضطراب (d1926)[۲۰] Inhibitions, Symptoms and Anxiety (1926d) به توصیف هشدار اضطراب[۲۱] Anxiety signal می‌پردازد، توضیح می‌دهد که در این مورد، اضطراب به عنوان پدیدۀ جدیدی ناشی از پس‌رانش به حساب نمی‌آید بلکه همچون حالتی عاطفی است که به دنبال تصویری از پیش موجود می‌آید: خاطرۀ موقعیت‌های جراحت‌زای کودکی که اکنون به موقعیت‌های خطر تبدیل شده‌اند، هشدار‌های خطری که «منِ»[۲۲] Ego ناآگاه را مجبور می‌کنند تا به طور خودکار از ساز و کارهای دفاعی[۲۳] Defence Mechanism (یا در معنایی گسترده‌تر، از تصور‌ها) استفاده کند.

همچنین، حالت‌های عاطفی همچون رسوبات تجارب جراحت‌زای دیرین، در زندگی روانی ادغام می‌شوند و در موقعیت‌های مشابه، به عنوان نماد‌های یادیار[۲۴] Mnemic Symbol برانگیحته می‌شوند. جراحت تولد[۲۵] Birth trauma نیز به همین شکل الگویی را فراهم می‌کند که بعداً «من» آن را به عنوان نماد یادیار اضطراب اختیار می‌کند و از آن در جهت هشداری استفاده می‌کند تا «آن»[۲۶] Id را به صورت دلخواه خود هدایت کند؛ به بیانی دیگر، «من» ساز‌و‌کارهای دفاعی‌اش را اعمال می‌کند.

هشدار اضطراب در این مورد هیچ توضیح اقتصادی ندارد زیرا شامل بازتولید خاطره است: خاطره‌ای، نمادی یادیار، از موقعیتی سابقاً جراحت‌زا، اما اکنون خطرناک. [این خاطره] تنها یک هشدار است. بیشتر یک تصور است تا صرفاً کمّیت عاطفه؛ نتایج آن تنها گوشه‌ای از چیزی است که اگر رانۀ «آن» در همان مسیری که پیش گرفته بود ادامه می‌داد و با تمام این مطالب وارد «من» پیش‌آگاه[۲۷] Preconscious می‌شد و تا احتمال عمل کردن ادامه می‌داد، می‌شد آن را ادراک کرد. این نوع از اضطراب به «من» نیرو می‌بخشد چرا که آن را قادر می‌سازد تا با استفاده از اصل همه‌توان لذت-نالذتی[۲۸] Omnipotent pleasure-unpleasrue principle به نفع خود، بر «نهاد» تسلط یابد و برای دست‌یابی به این موفقیت از ساز‌و‌کار‌های دفاعی بهره می‌گیرد که آن‌ها نیز توسط همین اصل تعیین می‌گردند.

توضیح این است: آنچه زمانی بخشی از عمل خاصی بوده است ممکن است بعداً به مثابه نمادی از عاطفه مشارکت کند.

برای مثال آنچه زمانی برای صیانت ذات[۲۹] Self-preservation کودک ضروری بوده است – [مانند] تنفس عمیق، تپش قلب، تعریق بیش از حد و غیره – که مولفه‌های جسمانی اضطراب هستند، حالت‌های به خصوصی از نالذتی را ابراز می‌کنند که خاطرۀ آن‌ها توسط «من» ناآگاه به عنوان هشداری به کار گرفته می‌شود تا از خودش در برابر «نهاد» محافظت کند.

در تعریف گسترده‌تری از مفهوم عاطفه، احساسات را نیز در معنایی عام می‌توان شامل آن دانست که هر یک توضیح پیچیده‌تر و جزیی‌تری دارد (با عشق، نفرت، خشم، درد و دیگر موارد مقایسه کنید). منشاء جسمانی مشترک هر دو، تغییر درونی‌ای (ابراز هیجانات[۳۰] Emotions ، فریاد زدن، عصب‌رسانی عروقی) است که ابعاد روان‌شناختی‌شان به مثابه تجارب ارضاء[۳۱] Satisfaction و درد رشد کرده و در ارتباط با اُبژه تجربه می‌شوند. آثار به جا مانده از این تجارب، مجموعه‌های تصور شئ‌ای را شکل می‌دهند که متشکل از تصویر اُبژه‌ای هستند که متعاقباً برای اُبژه آرزویی ایجاد می‌کنند و [این آثار] همچنین تصویر عملی را شکل می‌دهند که نیاز است بر اُبژه اعمال شود، تا بتوان به احساسی (عاطفه‌ای) دست یافت که بخشی از جوهر آنچه را تشکیل می‌دهد که آرزو شده.

تصور شئ‌ای که واحد عاطفه را تصرف کرده و توسط آن تصرف می‌شود، زیربنای روان ناآگاه را تشکیل می‌دهد. تصرف متقابل است: محل تلاقی کمّیت تحریک و تصور مطلقاً جسمانی است.

منبع:

  • José Luis Valls, (2019). Freudian Dictionary: A Comprehensive Guide to Freudian Concepts. Published by Routledge

پی نوشت ها

پی نوشت ها
۱ José Luis Valls
۲ Perceptual-conscious system (Pcpt.Cs.)
۳ Rhythm
۴ Anxiety
۵ Project for a Scientific Psychology (1895)
۶ Real anxiety
۷ Internal change
۸ Wish
۹ Object
۱۰ Psyche
۱۱ Thing-presentation
۱۲ Word-presentation
۱۳ Cathected
۱۴ واژۀ آلمانی به معنای «فشار»
۱۵ Trieb
۱۶ Quantum
۱۷ Unconscious
۱۸ Presentation
۱۹ Actual Neurosis
۲۰ Inhibitions, Symptoms and Anxiety (1926d)
۲۱ Anxiety signal
۲۲ Ego
۲۳ Defence Mechanism
۲۴ Mnemic Symbol
۲۵ Birth trauma
۲۶ Id
۲۷ Preconscious
۲۸ Omnipotent pleasure-unpleasrue principle
۲۹ Self-preservation
۳۰ Emotions
۳۱ Satisfaction
preloader